Баланын диний тарбиясы

Ислам дининде үй-бүлө куруу өтө маанилүү маселе жана аны маанилүүлүгүнө жараша талдоого алуу керек. Негизинде ата-эне, ошол эле учурда мугалим болгондуктан, үй-бүлө куруу жашына келген балдарын үйлөндүрүүнү ойлошу зарыл.

Имам Жаъфар, окуучуларынан бир канча убакытка үйлөнүүлөрүн кечиктирүүсүн суранган. Абу Ханифа, окуучусу Абу Юсуфту бир канча убакытка чейин үйлөнүүсүнө тыюу салып, ага мындай деген: “Оболу таалим-тарбия маселесин чечип, үй-бүлө курганга чейинки үйрөнүү зарыл болгон нерселерди үйрөнүшүң керек. Тескерисинде, илим алуу маселеси жарымында калат. Ошондой эле, үй-бүлөңдү адал ырыскы менен камсыздай алышың үчүн бир жумушуң болушу керек. Ушул нерселерге ээ болгонуңдан кийин, жашоо жолуң дагы такталат”. Ырас Абу Ханифа, Аббасилер доорунда “шейхул исламдык” даражага жеткен өзгөчө сапаттын ээси болгон окуучусу Абу Юсуфка ушундай насаат берген.

Бул эки улуу инсандын бири, биздин мазхабыбыздын жол башчысы Имам Абу Ханифа (РА). Аркысы болсо – Пайгамбарыбыздын тукумунан келген улуу имам. Биздин мындан түшүнүүбүз керек болгон нерсе – үй-бүлө системасынын өтө маанилүү система экендиги. Мына ошондуктан, үйлөнө турган адамдарды карап көрүү керек; булар мугалим, тарбиячы сыяктуу бала тарбиялай ала турган деңгээлге жеттиби? Же бир жубай менен жашап кете ала тургандай жашка келдиби? Балдарды биздин ой-пикир, көз караштарыбызга ылайык тарбиялай ала тургандай маалыматы барбы?

Үйлөнүүнү каалагандар ушул суроолорго “ооба” деп ишенимдүү жооп бере алышса, бул ишке кадам чечкиндүү кадам таштай берсе болот. Эгер алар үй-бүлө башкарууга алсыз, үч-төрт адам менен дагы түшүнүшүп жашап кете албай турган абалда болсо, алар үйлөнүп, перзент тарбиялоо деңгээлине келди деп айтууга болбойт.

Мамлекеттин жаркын келечеги идеалдуу жарандардын жана үй-бүлөлөрдүн бар болушуна байланыштуу. Ырас, мындай ойду жүрөгү Каабадай таза, Эверест чокусу сыяктуу улуулукка ээ, нурдуу адамдар жүзөгө ашыра алат. Бул кара ниет, Алланын буйруктарына каршы чыккан адамдардын иши эмес. Жан дүйнөсү бай жана жүрүм-туруму жакшы адамдар мамлекетти өнүктүрөт. Алла Элчиси (САВ) Хаббаб бин Аратка айткандай мындай деп айтабыз: “Алла Таала бул нерсени насип кылат бирок силер дагы себептерге көңүл бурушуңар керек”.

Алварлы Эфе биз айтууну каалаган нерсени өтө жакшы баяндаган:

“Суу сыяктуу туйласаң,
Айуб (АС) сымал ыйласаң,
Чын көңүлдөн сыздасаң,
Абалыңды билбейби?
Жаратканга жалбарып турсаң,
Жан-дилиңден кызмат кылсаң,
Алла сообуңду бербейби?”

Ырас, биз ар дайым дарыялардай бууракандап, таштан-ташка урунуп, “Биз барып, акыйкат жеткире турган дагы башка жерлер барбы?” деп айта алсак, ар дайым Алладан жардамы менен баардык тоскоолдуктарды жеңип чыгып, Улуу Жараткандын Өзүнүн ыраазычылыгына ээ болобуз. Биздин Аллага болгон ишенимибиз ушундай.

Бул маселелер темабыз менен байланышы болгондугу үчүн гана үстүртөн айтып өттүк. Биздин негизги айткыбыз келген нерсебиз, келечек муундарды өз маданиятыбызга ылайык тарбиялоо маселеси эле. Эсибизде болгондой мурдагы бөлүмдө, үйүбүз мектеп жана билим булагына айланышы керек экендиги тууралуу баса белгилеп, айтып, ата-эне келечекте балдарынан күткөн мээримди оболу өздөрү көрсөтүшү зарылдыгын баяндоого аракет кылган элек.

Share:

More Posts

fethullah gulen 82 0b9 scaled

Улуу ойчул Фетхуллах Гүлен, төңкөрүштүк аракетти катуу сынга алды

Фетхуллах Гүлен, кечээ күнү кечинде Түркияда башталган төңкөрүштүк аракетти катуу сынга алган билдирүү жарыялады. Бийлик күч колдонуу менен эмес, адилеттүү түрдө, эркин шайлоо жолу менен алмаштырылуусун билдирген Фетхуллах Гүлен “Бул аскердик төңкөрүштүк аракетке өтө катуу түрдө наалат айтам” деди.
Нью-Йорк борбордук Орток баалуулуктар бирикмеси (AfSV) тарабынан жарыяланган билдирүүдө мындай деп айтылат: “Түркияда башталган аскердик…

fethullah gulen hocaefendiden paris katliamina kinama hayatini kaybedenlere taziye mesaji 081

Париждеги терракта байланыштуу көңүл айтуу

Париждеги жүздөн ашык бейкүнөө адамдын өмүрүн кыйган жана жарадар болгон адамдар жөнүндөгү суук кабарды угуп терең кайгыга баттым. Бул ишти ким кылбасын, кандай гана максатта кылбасын, мындай террордук жол менен кан төгүүгө дагы бир жолу наалат айтам.
Бардык террордук иш-аракеттер тынчтык менен бейпилдикке карата урулган катуу сокку болуп саналат. Бул кечирилигис оор кылмыш “бирок”, же “бирок,…

fethullah gulen 52 b70 scaled

Экстремизм исламдык принципке каршы

Өздөрүн “Ислам мамлекетин куруучулары” катары жарыялашып, дүйнө жүзүнө ИГИЛ же ИШИМ деген ат менен таанылган террордук топ Жакынкы Чыгышта адам канын суудай агызып жаткан учуру. Аныгы бул көрүнүш Ислам динине жат экенин бөлөк дин өкүлдөрүнүн көбү биле бербейт. Дегеним, мындай бузукулуктун кесепети мусулмандар менен бөлөк диндин өкүлдөрүнүн ортосунда ажырымды жаратып, ал тургай Ислам жөнүндөгү тескери…

Bir Nefes Sihhat

Акыйкат жолдо кызмат кылуу

Адамдарга кызмат кылууну көздөбөгөн адамдын жашоосу миң бир түркүн жырткычтыкка даяр айбандардын жашоосунан айырмасы барбы?
* * *
Туура жана жакшы иштерди баалап, алкыштоо – акыйкатты сыйлагандык болуп саналат. Өздөрүнүн жолу гана туура деп эсептегендер, көп өтпөстөн эле элден четтеп калат жана акыйкат жолдо туруктуу боло алышпайт.

14 yolsuzluk anketi

Карама-каршылыктар

Жан дүйнөң тазаланып, адамдык улуу сапаттарга жетүүнү каалайсың, напсиңдин кулчулугунан кутула албагандан кийин бул кантип болсун?!
* * *
Алланын бирдигин бүт көңүлүң менен кабыл алып, руханий ырахатка баткың келет. Бирок, көөдөнүңдү көөдөй ойлор бийлеп, напсиңдин каалоолоруна моюн сунуп турасың!
* * *
Канат кагып, оболоп жогорку ааламдарда кезип жүргүң келет, бирок бала сыяктуу бул дүйнөнүн баткак-балчыгынан чыккың келбейт!
*…

9 cumhurbaskani suleyman demirel icin verdigi taziye mesaji 7f2

Момун бир жолу алданат

Бардык улуу ой-пикир системалашып, өз жактоочуларын табат. Мындай колдоо таба албаган көз караш, ойпикирлер пайда болоору менен кайра жоголот.
* * *
Бары-жогу, жыйналышы, тарап кетиши бизге таандык болбогон күчтөргө таянбоо керек. Ой-максаттарынын ишке ашышы үчүн буларга таянгандар ар дайым алданып, келечекти буларга негиздегендер өздөрү курган нерселеринин урандысынын астында калышкан.
* * *
Ар бир ыйык иштерде максаттын улуулугу,…

az.fgulen.com erzurumda ikinci gun qorucuq kendi 5

Жалакайлык жана туруктуулук

Акыйкат жолду табуу жана ага берилүү кандай маанилүү болсо, аны тапкандан кийин ал жолдо туруктуулук кылуу да ошончолук мааниге ээ. Акыйкат жолду тапкан адам оңою менен багытын өзгөртпөйт. Ар дайым жолун өзгөртүп турган адамдар, акыйкат жолду таба албаган бактысыздар, же анын баркын билбеген акылсыздар болуп саналат.
* * *
Акыйкат жолуна чын дили менен берилген азаматтар ышкысын…

mehmed kirkinci hocaefendi icin verdigi taziye mesaji 6d6

Таарынбастан чыдоо керек

Айланада үрүл-бүрүл караңгылык өкүм сүрүп турганда, Алланын буйруктарын ааламга сен угуздуң. Наадандар билбесе да, буга жер-асман күбө. Алардын тескери мамилелерине карап өзүңдү алдырба! Кылган кызматыңы эл баалабаса да, Алла билет эмеспи!
* * *
Сен табиятыңын талабын аткардың. Мына эми айланаң гүлзарга айланды… Айланаңды бой кере кулпурган гүлдөр ороп турганда, үч-төрт тикен үчүн кайгырба.
* * *
Алланын ыраазычылыгын…

angegriffenen rabbiner daniel alter b2d

Максат жана себеп

Адамдын колу-буту себептерге байланып калбашы үчүн бардык иш-аракеттерде, оболу, максат белгилениши керек. Элге кызмат кылууда рухка багыт берилбесе, көз караштар бузулуп, кызмат жолундагы адамдар да анын курбанчылыгына айланат.
* * *
Бардык иштерде негизги максат белгилүү болушу керек. Андай болбосо, эки тоонун чөбүн самаган кийик ач калат дегендей, эч кандай жакшы натыйжага жете албайт. Канчалаган мактанычтуу иш-аракеттер…

Her Zaman 1

Этияттык

Этияттык – бир иш-аракетте зыян тартууга каршы жана дуушар болчу кырсыктардын натыйжасында өкүнүп калбаш үчүн маанилүү нерсе. Себептерге көңүл бурбаган адамдар катуу өкүнөт, же тагдырга таарынат. Ооба, алар ойлонбой иш кылып жаңылышат, анан тагдырга таарынуу менен экинчи жаңылыштыкты кетиришет.
* * *
Алдыга коюлган максат канчалык улуу болсо, ага жетүү үчүн ойлонуп, акылмандык менен иш алып баруу…

Send Us A Message