Allah nə üçün qullarını bir yaratmadı? Kimini kor, kimini topal yaratdı?
1. Allah mülk sahibidir. Mülkünü istədiyi kimi sərf-nəzər edər. Heç
kim Onun idarəsinə qarışa bilməz və Onun icadına, var etdiyinə müdaxilə edə
bilməz. Sənin zərrələrini yaradan, tərkibini nizamlayıb insani mahiyyət bəxş
edən Allahdır (c.c.). Sən bütün bunları lütf edən Allaha daha əvvəl bir şey
verməmisən ki, Onun qarşısında bir haqq iddia edə biləsən..
Əgər sən, sənə verilənlər müqabilində Allaha bir şey vermiş olsa idin ,
"Bir göz deyil, iki göz ver; bir əl deyil, iki əl ver!" kimi iddialar irəli
sürməyə; "Niyə iki deyil də, bir ayaq verdin?"-şəklində etiraz etməyə,
bəlkə də, haqqın olardı. Halbuki, sən Allaha (c.c.) bir şey verməmisən ki,
-haşa və kəlla- Ona ədalətsizlik istinad edirsən. Haqsızlıq verilməyən bir
haqdan ortaya çıxa bilər. Sənin Ona qarşı nə haqqın var idi ki, yerinə
yetirilmədi və sənə qarşı haqsızlıq edildi! Allah-Təala səni yoxluqdan çıxarıb
var etmiş, üstəlik də insan olaraq… Diqqət yetirsən, görərsən ki, səndən aşağı
mövqelərdə bir çox məxluq var və sən onlara baxıb nələrə məzhər olduğunu düşünə
bilərsən.
2. Cənabi-Allah bəzən insanın ayağını alar; onun əvəzində axirətdə
daha xeyirli şeylər verər. Ayağını almaqla o insana acizliyini, zəifliyini,
fəqirliyini hiss etdirər. Qəlbini Özünə yönəldib, o insanın duyğularını
dirçəltsə, cüzi bir şey almaqla, xeyli nemət bəxş edər. Demək ki, zahirən
olmasa da, həqiqətdə bu, o insana Allahın lütfünün ifadəsidir. Eynilə
şəhidliklə cənnəti verməsi kimi… Bir insan, müharibədə şəhid olar. Bu
şəhidliklə “Böyük məhkəmədə” və Allahın hüzurunda siddiqlərin, salehlərin
qibtə edəcəyi bir mövqeyə yüksələr. Onu görən başqaları: "Kaş Allah bizə də
hərb meydanında şəhadət nəsib edə idi”, –deyərlər. Buna görə
də, belə bir insan tikə-tikə doğransa, çox şey itirmiş sayılmaz. Əksinə, aldığı
nemət verdiyinə nisbətdə daha böyükdür.
Çox nadir hallarda bəzi insanlar bu mövzuda küskünlük, inciklik, bədbinlik və
aşağılıq duyğusu ilə yol azsalar da, əksər insanlarda bu qəbil əskikliklər, daha
çox, Allaha yönəlməyə vəsilə olmuşdur. Beləliklə, cılız xislətli bəzi şəxslərin,
bu məsələdəki əskikliklərinə görə üsyanları əsas alına bilməz və bəhanə
edilməməlidir. Bu mövzuda əsas olan əbədiyyətə namizəd insanların ruhlarında o
mənəvi aləmə meyil və şövq oyandırmaqdır. Bu, əlil bir insanda əlilliyin sövqü
ilə Haqqa yönəlməsi, başqalarında da ondan ibrət alıb qanadlanmaları şəklində
özünü biruzə verirsə, məqsədəuyğun və hikmətlidir.
"Hər işdə hikməti vardır, əbəs fel işləməz Allah.”
(Hz. İbrahim Haqqı, “Əhli-Sünnət İnancı”,11-ci beyt)
