Amerikalı tarihçi Carter V. Findley’e göre, İslam’ın son iki yüzyılda üç etkili dinî lideri ve hareketi var: Mevlânâ Halid-i Bağdadî, Bediüzzaman Said Nursî ve M. Fethullah Gülen. “Gülen Hareketi, Müslümanların son iki yüzyılda yaşadığı üçüncü büyük uyanış.” diyen Findley, “Cemaat, millî bir hareketten milletlerarası, oradan evrensel bir harekete dönüştü.” ifadelerini kullanıyor. Hocaefendi’nin çağın şartlarına en etkili cevapları verdiğini belirtiyor. Gülen’in dinî bir lider olduğunu dile getiren Findley, şöyle konuşuyor: “Bu insanları anlamak zordur. Değerleri çok sonra anlaşılır. Bir bilim adamı olarak kendisi ile tanışmak isterdim. İzmir’de vaiz olarak hizmete başlayan bir insan nasıl olur da milyonlarca insanı etrafında toplar? Hiç evlenmedi, aile sahibi olmadı. Hayatını Allah’ı anlatmak için sarf etti.” Ünlü tarihçi, Özal’la birlikte Türkiye’nin kabuğundan sıyrılmaya başladığını hatırlatarak; Gülen Hareketi’nin de bu arada yaygınlaştığını anlatıyor. Findley’e göre, Gülen’in takipçileri, davalarına inanmış insanlar.
