Edhe pse dinamikat thelbësore të lëvizjes Gylen në aspekte të caktuara duken të ngjashme me ato të traditave klasike islame të urdhrave shpirtërorë, kjo lëvizje është e ndryshme përsa i përket formulimit të iniciativave qytetare dhe mënyrës së vet të kultivimit. Koncepti i Maks Veberit i “asketizmit të kësaj bote” mund të ndihmojë në interpretimin e Lëvizjes Gylen vetëm deri në njëfarë mase. Ajo është një lëvizje që fillimisht u organizua si pasojë e dinamikave civile. Lëvizja Gylen përkufizohet me anë të modestisë, vetësakrifikimit, altruizmit, devotshmërisë, unitetit, shërbimit pa pritur shpërblim dhe thellësisë së shpirtit dhe zemrës, pa llogaritur interesin personal dhe pa ndonjë qëllim apo dëshirë të fshehtë. Të gjitha këto janë koncepte të kulturës Sufi, duke qenë gjithashtu pjesë e dinamikave aktive intelektuale të lëvizjes. Por këto koncepte nuk lidhen vetëm me botën e brendshme të një personi, siç ndodh në disa urdhra Sufi; ato i adresohen gjithashtu edhe mjedisit të jashtëm, domethënë të asaj çfarë përbën aspektin shoqëror në një shkallë të caktuar. Nga ky këndvështrim, vetëdija për ndjenjën e shërbimit ndaj Zotit dhe thellësia e besimit, merr më tepër një dimension social dhe gjithëpërfshirës. Veber e sheh një veprim të tillë si “racionalizim të marrëdhënieve fetare dhe shoqërore.” Por edhe një nocion i tillë nuk e mbulon plotësisht aspektin dinamik racional dhe shoqëror të lëvizjes Gylen.
DIALOGU DHE SAKRIFICA
Pyetje: Transmetohet se imam Sharani i nderuar ka thënë: “Nëse qëndroj për një kohë të shkurtër pranë një njeriu që nuk fal namaz, nuk e ndiej namazin tim për dyzet ditë.” Mirëpo, për shkak të përgjegjësive tona shoqërore, ndodh shpesh që ne të jemi bashkë me njerëz nga më të ndryshmit. A ka ndikime negative…