Fethullah Gülen’in adıyla anılan Türkiye kaynaklı global çaplı sivil toplum hareketi, ABD’nin Houston şehrindeki Rice Üniversitesi’nde iki günlük bir uluslararası sempozyuma konu oldu. Rice Üniversitesi Boniuk Dinî Tolerans Araştırma ve İlerletme Merkezi, Dinlerarası Diyalog Enstitüsü (IID) ve Houston Üniversitesi A.D. Bruce Din Merkezi’nin işbirliğiyle düzenlenen ‘Günümüz Dünyasında İslam: Düşünce ve Pratikte Fethullah Gülen Hareketi’ başlıklı sempozyuma başta Amerika ve Türkiye olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden bilim adamları ve aydınlar katılıyor. Konferansa bir tebrik mesajı gönderen Gülen, “Dünya barışı için çalışan gönüllüler hareketinin kendi içlerinde bana da bir yer vermelerini onların hüsn-ü zanlarının ve hüsn-ü teveccühlerinin ifadesi olarak kabul ediyorum.” dedi. Fethullah Gülen, evrensel değerler etrafında mutlu bir dünyanın imarı ve istikbalin “sulh adacıkları”nın kurulması hususunda herkesin el ele vermesi gerektiğini ifade etti.
‘Diyalog ve Gülen hareketi’ konusunu ele alan açılış oturumuna Dartmouth College’dan Dale Eickelman başkanlık etti. Hollanda’nın Radboug Üniversitesi’nden Pim Valkenberg, ‘Fethullah Gülen’in İbrahimî işbirliği bağlamında Müslüman-Hıristiyan diyaloğuna katkıları’ başlıklı bir tebliğ sundu. Mississippi Millsaps College’dan Loye Ashton’un tebliğinin konusu ‘Günümüz Amerika’sında dinî eşitliliği ve toleransı savunmak: Fethullah Gülen’den alınabilecek dersler’ idi. Central Oklahoma Üniversitesi’nden Darian De Bolt ‘Diyalog: Yunan temelleri ve Fethullah Gülen’in düşüncesi ve Jürgen Habermas’ konusunu ele aldı. Dr. Yetkin Yıldırım, University of Texas’tan Madeline Maxwell ile ortaklaşa yazdığı tebliğinde Fethullah Gülen’in yazılarında tolerans ve diyaloğu işledi. Müzakereci olarak ise Texas Üniversitesi’nden Alp Aslandoğan konuştu.
Eğitim konusunun masaya yatırıldığı ikinci oturumda Almanya’nın Bonn Üniversitesi’nden Bekim Agai, ‘Gülen hareketinin söylemsel ve organizasyonel stratejileri’ni masaya yatırdı. Eğitimci Ruth Woodhall ise ‘Fethullah Gülen’in eğitim felsefesi ve faaliyetleri’ni anlattı. Notre Dame Üniversitesi’nden Asma Afsaruddin, İslami eğitim felsefesini ele aldığı tebliğinde klasik görüşlerle Fethullah Gülen’inkileri karşılaştırdı. New Jersey Kean Üniversitesi’nden Charles Nelson ise Gülen hareketinin karakter inşasını ön plana çıkaran eğitim vizyonunu ele aldı ve bunu Amerikan eğitim sistemine de uygulamak gerektiğini kaydetti. Oturumda müzakereci ise Prof. Dale Eickelman’dı.
‘Kamusal alan ve globalleşme’ ana başlığı altında yapılan üçüncü oturum, Fatih Üniversitesi’nden Şerif Ali Tekalan’ın ‘Gönüllüler hareketi’ konulu görüntülü sunumu ile başladı. Dinlerarası Diyalog Enstitüsü (IID) Başkanı Muhammed Çetin, Türkiye’de Gülen hareketine yönelik kamusal ve toplumsal tutumları açıkladı. Antropolog Maria Curtis, ‘Madalyonun kadın yüzü: Gülen hareketi Amerika’da, yeni bir Türk-Amerikan cemaati kök salarken’ başlıklı bir tebliğ sundu. İngiltere’deki Derby Üniversitesi’nden Paul Weller ise Gülen ile Arnold Toynbee’nin karşılaştırmasını yaptı. Rice Üniversitesi’nden Shehabuddin de bu oturuma müzakereci olarak katıldı.
‘Sulh adacıkları için el ele verelim’
Konferansa bir tebrik mesajı gönderen Fethullah Gülen, organizatörlere teşekkür etti ve katılımcılara başarılar diledi. ‘Dünya barışı için çalışan gönüllüler hareketine’ büyük bir katkıda bulunduğu iddiasında olmadığını belirten Gülen, ‘Bu hareketin temsilcilerinin kendi içlerinde bana da bir yer vermelerini onların hüsn-ü zanlarının ve hüsn-ü teveccühlerinin ifadesi olarak kabul ediyorum.’ dedi. Gülen, “Evrensel değerler etrafında toplanmanın vaat ettiği mutlu bir dünyanın imarı ve istikbalin “sulh adacıkları”nın kurulması hususunda el ele veren sizler gibi kıymetli insanların gayretleriyle bu hareketin daha da yaygınlaşarak bizi kültürlerin ve medeniyetlerin beklenen ölçüde buluşması ve uzlaşması ufkuna taşıyacağı ümidini besliyorum. Ayrıca şimdiye kadar hoşgörü ve diyalog unvanıyla sürdürdüğümüz hususu, insanî değerleri öne çıkarma, evrensel insanî değerler etrafında kümelenme, farklı anlayış, farklı inanış ve farklı düşüncelere sahip kimselerin konumuna saygılı olma şeklinde devam ettirmenin daha uygun düşeceğini zannediyorum.” dedi. Rice Üniversitesi’ndeki sempozyumun organizatörleri, sunulan tebliğlerin kitaplaştırılacağını bildirdiler.
21. yüzyılda İslam’ın nasıl yaşanacağını gösteriyor
Fethullah Gülen’in fikirlerinin tartışıldığı sempozyuma başta Amerika ve Türkiye olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden bilim adamları ve aydınlar katılıyor. Sempozyuma katılan aydınlardan bazılarının Gülen’le ilgili görüşleri ise şöyle:
Pim Valkenberg (Radboug Üniversitesi): Gülen ‘İslam ile diyalogla iştigal eden Hıristiyanlar için en ilginç muhataplardan biri. Gülen’in diyalogdaki metodu ‘geçmişteki anlaşmazlıkları unutup ortak noktalara yoğunlaşma’ üzerine kurulu.
Loye Ashton (Millsaps College): Gülen’in, devlet kontrollü laikçi din korkusu ve Türkiye’ye dışarıdan ithal edilen İslam fundamentalizmi arasındaki Türk toplumunda, din özgürlüğü ve çoğulculuk için verdiği mücadeleden neler öğrenilebileceğini araştırmak faydalı olur. Gülen ve onun İslam vizyonunun Hıristiyanların kendi toplumlarındaki Hıristiyan fundamentalizmi ve radikalizmle mücadeleye de yardımcı olabileceğini düşünüyorum.
Bekim Agai (Bonn Üniversitesi): Takipçilerine 21. yüzyılda İslam’ın nasıl yaşanması gerektiğini öğreten yeni organizasyon türleri ve İslamî söylem arasındaki bu karışım, Gülen hareketinin başarılı ve Türkiye’nin ötesine kaydadeğer derecede ulaşan tek Türk hareketi olduğunu anlamada kilit rol oynamaktadır. Gülen, çok kapalı bir cemaati yeni ufuklara taşıdı.
Charles Nelson (Kean Üniversitesi): Gülen’in sunduğu ahlak örneği ve öğretileri başkalarını harekete geçmeye, fedakarlığa ve kendileri yerine insanlığa hizmet etmeye itiyor. (Ali Aslan)
