MOSPRITMËRI GJATË TËRË JETËS

Pyetje: Mospritmëria përmendet si një nga mekanizmat kryesorë të
dedikimit të plotë të vetes ndaj një kauze. Në cilat çështje duhet
të tregojmë më tepër kujdes, për ta kthyer moralin e mospritmërisë
në një pjesë të pandashme në çdo grimë-çast të jetës sonë?

Fillimisht është me vend të themi se mospritmëria fsheh brenda vetes një
pasuri të atillë, që një njeri mospërfillës ndaj përfitimeve, me gjendjen e
tij, mund t’i dalë përballë gjithë universit. Sepse një njeri që ka fituar
krahë prej shpirtit të mospritmërisë, i ka grilat të ulura karshi çdo lloj
dëshire a kërkese, qoftë kjo materiale, qoftë shpirtërore; ia ka mbyllur
portat me aq shumë rezè, saqë nuk ka askënd tjetër për të cilin t’i duhet
të ndjejë ndofarë detyrimi a mirënjohjeje, përveç Allahut.

Ata që përulen përpara postit të parë që u ofrohet

Por, nuk duhet harruar assesi, se mospritmëria nuk është një sjellje që
tregohet vetëm karshi sendeve materiale, pasurisë apo pronave. Ajo është
njëkohësisht cilësori i të qëndruarit i palëkundur karshi çdo lloj dëshire
a kërkese egoiste, siç mund të jenë posti, titulli, lavdërimi,
duartrokitja… Për shembull, sot, edhe sikur t’ju tërheqin mënjanë për
t’ju thënë: “Ejani, bëhuni drejtor, këshilltar, deputet!”, ju sërish duhet
të uleni e të mendoheni të shqetësuar se “vallë a do të mund ta ruaj
ndjenjën e mopritmërisë edhe në këtë pozicion?”, sakaq të kryeni edhe një
përllogaritje të fundit me veten tuaj. Me një fjalë, “Mos kjo dëshirë për
të pasur një detyrë të këtillë, buron prej ndonjë dëshire të pakontrolluar
egoiste?”, dhe nëse e kuptojmë se me të vërtetë, brenda tyre janë përfshirë
edhe dëshirat dhe kërkesat e egos sonë, atëherë duhet të dimë se si ta
kundërshtojmë.

Ndoshta ndokujt mund t’i vijë ndërmend ndonjë pikëpyetje, si “Nëse çdokush
do të përpiqet për të qenë pa pritshmëri deri në fund, a nuk ngelen pa zot
këto detyra?” Por, nëse ekziston ndokush që mund ta bëjë atë detyrë,
atëherë kërkesa juaj për të dalë ju në krye, nuk mund të shërbejë për gjë
tjetër, veçse për të nxitur ndjenjat e xhelozisë dhe rivalitetit, duke çuar
mandej drejt mosmarrëveshjes dhe përçarjes. Me një fjalë, nëse në një vend
ku falet namaz, nëse gjenden përnjëherësh dhjetë vetë, të cilët mund ta
drejtojnë faljen e namazit, dhe ju fluturoni menjëherë në krye, duke thënë
“Ta drejtoj unë këtë namaz!”, më tepër se sa keni përfituar, jeni dëmtuar
nga kjo dëshirë e juaja, sepse sido që të jetë, njëri prej atyre të
dhjetëve do ta kryente këtë punë. Pastaj, ashtu siç na udhëzon edhe
Bediuzaman Said Nursiu, se të zgjedhësh të qenët pas të tjerëve në një punë
që kërkon përgjegjësi serioze, është më e mirë se sa të jesh drejtues i
saj. Të drejtosh një namaz është një punë me rreziqe të mëdha.

[34]

Sepse, çdo imam ka po aq përgjegjësi sa ç’persona gjenden pas tij. Nëse një
imam bën një gabim gjatë namazit, atëherë ai mban mbi supe edhe
përgjegjësinë e gabimit për secilin nga njerëzit që janë lidhur pas tij.
Njëkohësisht, gabimi që mund të kryejë një prefekt i një prefekture, i
vendos atij përgjegjësi mbi supe po aq sa është edhe numri i banorëve të
atij territori. Po ashtu, dikush që gjendet në krye të shtetit, nëse bëhet
pjesë e një gabimi që prek popullin me majën e tij më të imët, shkon matanë
me fajin e secilit prej qytetarëve të atij vendi.

Andaj, njeriu në vend që të bjerë pas sevdasë për t’u zgjedhur, duhet të
ruajë pozicionin e tij si zgjedhës. Pasi nuk mund të gjendet as edhe një
individ i vetëm, që të ketë rënë pas dëshirës së verbër për t’u zgjedhur, e
që ka thënë “Unë, unë të zgjidhem!”, e të mos ketë dalë i gabuar. Ndërsa
ata që kanë thënë përherë “Le të jetë dikush që di ta bëjë më mirë këtë
punë, nuk ka rëndësi se kush.” janë të paktë.

Mospritmëria më e vështirë

Maja e mospritmërisë arrihet atëherë kur njeriu harron ta përmendë
vetveten, e që shqetësohet jashtëzakonisht shumë prej shprehjeve lavdëruese
që të tjerët shprehin karshi tij. Megjithëse egoja urdhëruese e njeriut i
pëlqen së tepërmi lavdërimet dhe komplimentet, besimtari i përsosur është
ai që i ndjen ato si fyerje në brendi të ndërgjegjes së tij. Madje duhet të
thotë ndër vedi: “Ç’u ka ndodhur kështu këtyre njerëzve, që po m’i ofrojnë
këtu çmimet që do të merren matanë? Vallë i shtyva unë drejt një mendimi të
tillë?” Kështu duhet ta hetojë ai vetveten, e mandej t’i lutet Zotit: “O
Allah, harroma mua veten, dhe bëma mua të shëmtuar të flas për të.” Sakaq
ai duhet të zgjedhë rrugën e dobësisë dhe të varfërisë që e karakterizon
qenien njerëzore.

Një njeri mund të qëndrojë mospërfillës karshi pasurisë. Madje mund ta
përballojë edhe propozimin e postit, për t’u bërë kryetar, prefekt,
këshilltar apo deputet, mirëpo të qëndruarit pa u lëkundur përballë
lëvdatave dhe komplimenteve është më e vështira. Andaj është shumë e
rëndësishme, që çdokush të tregohet i vendosur që në fillim për të treguar
njëfarë reagimi karshi lëvdatave, madje ta dëftojë se është plotësisht i
mbyllur karshi bisedave të tilla, pasi vetëm kështu mund t’u mbyllet goja
atyre fjalëve që mundohen të hapin sa më shumë porta drejt lavdërimit.

Mësuesit e panjohur të prapaskenës

Unë i shoh mësuesit tanë që kontribuojnë në realizimin e Olimpiadës së
Gjuhës turke si njerëzit më sakrifikues të kohës kur jetojmë. Sepse ata, me
gjithë kushtet e këqija kanë ditur si të hapen në të katër anët e botës, e
kudo që kanë shkuar kanë nxjerrë njerëz që mundohen edhe ata t’u shërbejnë
njerëzimit në rrugën e dashurisë. Këta nxënës të nxjerrë prej duarve të
tyre, vijnë çdo vit dhe duartrokiten nga miliona njerëz njëkohësisht,
mirëpo ata kanë zgjedhur që të jenë sërish në prapaskenë. Zoti mos na
nxjerrtë gënjeshtarë në këtë mendim të mirë tonin! Dashtë Zoti, që mësuesit
të vazhdojnë sërish së punuari me gjithë zemër, siç kanë punuar deri më
sot. Ka pasur dhe nga ata njerëz të vyer, që kanë dalë në skenë dhe janë
kujtuar se “arkitektët e vërtetë të kësaj pune” janë ata; por prapëseprapë,
mësuesit kanë zgjedhur, që sikur të mos kishin dëgjuar asgjë, të rrinë po
në prapaskenë. Zaten kjo është sjellja e duhur që ata duhet të tregonin.
Pasi e hedh farën në tokën e pluguar, duhet largohesh, të humbësh, pa u
parë dhe pa u njohur nga askush. Mbjellësi duhet të përzihet asnjëherë me
çështjen se kush do të vijë për t’i korrur këta kallinj, kush do t’i
bluajë, kush do ta vendosë miellin nëpër hambarë, madje as për t’i parë të
gjitha këto procese nuk duhet të presë.

Dëshira jonë e paepur, si besimtarë që jemi, është që Emri Madhështor i
Profetit Muhamed paqja qoftë mbi Të të hapë petale në të katër anët e
botës, të valëvitet posi një flamur, të fryjë si një fllad jetëdhënës në
zemrat e çdo besimtari. Edhe sikur njëmijë shpirtra të kishim, prapë i
flijojmë që të na realizohet kjo ëndërr. Madje, edhe një “këtmir” si puna
ime ia njeh vetes këtë si çështjen dhe dëshirën më të madhe të jetës së
vet. Ndonjëherë më mbushen sytë me lot dhe them: “Ah sikur emri i Profetit
Muhamed, “Muhamedun Resulullah” të lartësohej në çdo anë!” Megjithëse një
dëshirë kaq e madhe, edhe nëse keni pasur sadoshumë kontribut ndaj saj,
edhe nëse jeni gjendur përherë brenda këtij karvani, ma merr mendja se
duhet të thoni: “O Zot, edhe unë dua shumë që të vijë ajo ditë, por nëse
atë ditë njerëzit do të thonë: “Edhe ky dha një ndihmesë të madhe në këtë
punë.”, atëherë nuk dua që t’i dëgjoj lavdërimet dhe duartrokitjet e tyre.
Parapëlqej më mirë që ta ndjek prej matanë flamurin e saj, se si valëvitet
në të gjitha anët.” Madje me burrëri, dhe me ndjenjën e tij të
mospritmërisë, të thotë: “Kushedi se ç’pengesa apo angari do t’i vinin
këtij karvani, nëse brenda tij do të isha edhe unë! Më mirë të futem në dhe
e të iki, e kësodore ta ndjek prej andej veprimin e patëmetë të Zotit.” Ja
ky është horizonti i mospritmërisë, që secili prej nesh është i detyruar ta
kapë.

Të mbyllur ndaj botës, të hapur ndaj Zotit

Në fakt, mënyra më e mirë për të ruajtur shpirtin e mospritmërisë është ta
jetosh jetën vetëm në kufijtë e moralit të parapëlqimit të tjetrit përpara
vetes. Prandaj, miqtë tanë, që gjenden brenda lëvizjes së vullnetarëve
duhet të bëhen aq njësh me moralin e kësaj sjelljeje, saqë nuk duhet të
mjaftohen vetëm me të ushqyerit e dikujt me një ushqim të mirë, t’i ftojnë
për një çaj miqtë e tyre, apo t’ua japin dikujt tjetër rrogën e tyre, por
edhe në ndjesitë e tyre, qoftë materiale, qoftë shpirtërore, duhet të
zgjedhin të tjerët përpara vetes. Ata, edhe gjërat më të larta ndoshta që
kanë një trajtë të të mrekulleshmes, si të qenët “veli”, “gaus”, apo të
fluturosh, ndoshta edhe ndjesinë sikur po e falin namazin pas Profetit tonë
të Dashur (paqja qoftë mbi Të), apo të thuash “Allahu Ekber”, e të ndjerët
e vetes sikur gjendesh në Qabe ose në Rauzan e Dëlirë janë të gatshëm që
t’ua njohin të tjerëve si atribut. Thonë veç “Mua veç Ti më duhesh, veç
Ti”, dhe i drejtohen Zotit, dhe vetëm atë duhet të zgjedhin. Ja, ky është
shpirti i vërtetë i parapëlqimit të tjetrit përpara vetes, dhe njëkohësisht
edhe përfaqësimi i sjelljes sipas moralit të mospritmërisë. Pasi, në këto
ditë kjo është ajo që ne kemi nevojë më së tepërmi.

Me një fjalë, nga njëra anë të mbyllurit të portave karshi përfitimeve si
post, titull, lavdërim apo kompliment, nga ana tjetër edhe mbyllja karshi
përfitimeve shpirtërore, dhe në mes ajo që duhet zgjedhur, ta presësh
shpërblimin vetëm nga mirësia, bujaria dhe mëshira e Zotit. Njeriu e ka të
pamundur ta arrijë diçka nëse nuk e ndihmon Zoti. As në Xhenet nuk mund të
hyjë e as që mund të shpëtojë dot nga Xhehenemi. Të gjitha këto mund të
arrihen vetëm me ndihmesën, mëshirën dhe bujarinë e Zotit. Zoti i hap
njëmijë porta atij që mbyllet karshi çdo gjëje tjetër përpos Tij. Mbylljani
njëherë portat botës ju, dhe keni për ta parë se si Allahu do t’ju hapë
njëmijë porta në këmbim. Sepse Ai është Mufettihu’l Ebuab, domethënë, vetëm
Ai ka në dorë çelësin e çdo porte. Andaj, nëse dëshironi që portat e
ndihmesës, mëshirës dhe kënaqësisë së Allahut të hapen ndaj jush, atëherë
duhet t’i mbani portat tuaja të mbyllura përjetësisht karshi çdo përfitimi
kalimtar që mund t’ju zërë rrugën.